
Gelibolu Harekatı ile
Müttefik Devletlerin amacı , İstanbul’u ele geçirmek ,
Türkiye’yi savaş dışı bırakmak , Sovyetler Birliği’ne
giden ve ikmal yolu vazifesini gören ılık deniz yolunu
ele geçirmek ve Avusturya-Macaristan ‘a karşı bir cephe
açmaktır .
Bu harekat dört safhaya
ayrılır . Birinci safha deniz harekatı olarak 1915
yılının başlarında başlar ve 18 Mart’ta en yüksek
noktasına ulaşır . Çanakkale Boğazı’nı savaş gemileri
ile geçmek için yapılan bu teşebbüs başarısızlıkla
sonuçlanır . İkinci safha , 25 Nisan’da başlayan İngiliz
ve Fransız ordularının Seddülbahir ucuna ve Avustralya
ve Yeni Zelanda ordularının ( Anzaklar ) Arıburnu (
Anzak ) kumsalına yaptıkları çıkarmalardır .
Seddülbahir’deki harekatta , 05 Haziran’a kadar olan
sürede büyük kayıplara malolan bazı ilerlemeler sağlanır
. Fakat Arıburnu çıkarmalarında çok kuvvetli savunulan
arazi , birliklerin ancak bir kilometre kadar içeri
ilerlemesine olanak sağlar . Üçüncü safha ise , 06
Ağustos’ta Arıburnu’nun kuzeyindeki Anafarta
Limanı’na (Küçük Kemikli Körfezi’ne) yapılan
çıkarmalardır ki , Seddülbahir ve Arıburnu bölgesinde de
aynı zamanda yapılan taarruzlar ile birlikte yürütülür .
Bu harekat hemen başarıya ulaşır gözükür . Ancak bunda
da başarı sağlanamayınca , her iki tarafın orduları ,
kurtuluş olarak sabit siper muharebelerine geçerler ve
kilitlenip kalırlar. Dördüncü safha ise , çekilme yani
yarımadayı terk etmedir. Gelibolu Yarım adası 2 aşamada
boşaltılır . Anfarta ve Arıburnu’ndan 19-20 Aralık
gecesi ve Seddülbahir’den 08-09 Ocak gecesi yapılan bu
çekilme harekatı hiçbir kayıp vermeksizin
gerçekleştirilir .
İngiltere Kraliyet Deniz
Kuvvetleri , Fransız Deniz Kuvvetleri gemilerinin de
yardımı ile bütün harekat boyunca çok önemli bir rol
oynamıştır . Kraliyet Deniz Kuvvetleri , bütün bu
çıkarmalardan ve sonunda birliklerin ve malzemenin geri
çekilmesinden sorumluydu. Ayrıca tamamen deniz yolundan
yapılan ikmalin sağlanması , denizden yapılan
bombardımanlar ile birliklere sağlanması ve Marmara
Denizi’nde genellikle denizaltılar ile bir seri cüretli
kahramanlık gösterileri yapma ve özellikle Türk
Donanması’nın bu işe karışması için gerekli önlemleri
alma görevleri de vardı . Karada ise, Kraliyet Deniz
Kuvvetlerine ait asker ve deniz piyadeleri diğer
askerlerle , aynı şartlar altında çarpışmış ve aynı
güçlüklerle karşılaşmış ve bunlara katlanmıştı . Türkiye
ile yapılan mütareke hükümleri gereğince İngiliz Ordusu
, 1918 yılı sonlarında Gelibolu Yarımadası’na tekrar
girdi ve bu arada savaş alanlarında hala gömülmemiş harp
ölülerini gömerek sahayı temizledi .
Gelibolu Savaş Müzesi : Kore Kahramanlar Cd.
Sahil Yolu, GELİBOLU